**Cửa Khẩu Hữu Nghị Quan**: Biểu Tượng Lịch Sử và Cột Mốc Giao Thương

Trang Chủ / Tin Tức / **Cửa Khẩu Hữu Nghị Quan**: Biểu Tượng Lịch Sử và Cột Mốc Giao Thương

Cửa khẩu Hữu Nghị Quan không chỉ là một điểm giao thương sầm uất mà còn là biểu tượng sống động của tình hữu nghị bền chặt giữa Việt Nam và Trung Quốc. Nằm tại vị trí chiến lược, cửa khẩu hữu nghị quan ẩn chứa những câu chuyện lịch sử hào hùng, đồng thời mở ra cánh cửa rộng lớn cho sự phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội. Cùng Hoa Đào khám phá những giá trị đặc biệt làm nên tên tuổi của cặp cửa khẩu duy nhất trên thế giới mang ý nghĩa “Hữu Nghị”.

Table of Contents

Lịch sử hình thành và tên gọi đặc biệt của cửa khẩu hữu nghị quan

Nằm kiêu hãnh trên Quốc lộ 1A, thuộc địa phận tỉnh Lạng Sơn, cách trung tâm thành phố khoảng 17 km về phía Bắc và cách thủ đô Hà Nội 171 km về phía Đông Bắc, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị mang trong mình dòng chảy lịch sử đầy thăng trầm của dân tộc. Trước khi mang tên “Hữu Nghị” như ngày nay, cửa khẩu này từng được biết đến qua nhiều tên gọi khác nhau trong thời phong kiến. Đây là một điểm trọng yếu, chứng kiến biết bao sự kiện lịch sử, từ những cuộc giao thương sầm uất đến các cuộc chiến tranh bảo vệ bờ cõi.

Những cái tên như Lăng Quan, Đại Nam Quan, Giới Thủ Quan, hay Nam Quan đã từng khắc ghi dấu ấn về vị trí chiến lược và ý nghĩa phòng thủ của nó. Các tên gọi này phản ánh tầm quan trọng của điểm thông quan biên giới trong việc kiểm soát các con đường bộ huyết mạch. Đến năm 1953, cửa khẩu được đổi tên thành Mục Nam Quan, một cái tên mang đậm tính địa lý. Mãi đến năm 1965, để thể hiện mong muốn hòa bình và tình hữu nghị lâu dài, cửa khẩu chính thức được đổi tên thành Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị ở phía Việt Nam và Hữu Nghị Quan ở phía Trung Quốc. Tên gọi này không chỉ là một sự thay đổi hành chính mà còn là tuyên ngôn về mối quan hệ “vừa là đồng chí, vừa là anh em” giữa hai quốc gia.

Những dấu ấn lịch sử tại cửa khẩu hữu nghị quan

Lịch sử của cửa khẩu hữu nghị quan không chỉ gói gọn trong những tên gọi mà còn in đậm dấu chân của những nhân vật lịch sử và sự kiện trọng đại. Nơi đây là chứng nhân của tinh thần đấu tranh và dựng xây đất nước của nhiều thế hệ người Việt. Điển hình là đồng chí Hoàng Văn Thụ, một người con ưu tú của Lạng Sơn, đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng và độc lập dân tộc. Cửa khẩu Hữu Nghị chính là cửa ngõ mà qua đó, nhiều nhà cách mạng đã bí mật qua lại để gây dựng phong trào, đóng góp vào công cuộc giải phóng dân tộc.

Vào ngày 25 tháng 8 năm 2023, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị vinh dự đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đến thăm và trồng cây lưu niệm. Tại đây, Tổng Bí thư đã nhấn mạnh rằng không có nơi nào trên thế giới mà hai quốc gia lại cùng đặt tên cửa khẩu là “Hữu Nghị”, một minh chứng sống động cho mối quan hệ độc đáo và không gì sánh được giữa Việt Nam và Trung Quốc. Ngay cả Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại cũng từng qua lại cửa khẩu Hữu Nghị Quan để thăm Trung Quốc, kể lại nhiều khoảnh khắc lịch sử quan trọng và căn dặn nhân dân hai nước phải đời đời kế thừa, phát huy tình hữu nghị truyền thống ấy. Những sự kiện này càng củng cố vị thế của cửa khẩu hữu nghị quan không chỉ là một điểm biên giới mà còn là biểu tượng văn hóa, chính trị sâu sắc.

Xem Thêm Bài Viết:

Cửa khẩu hữu nghị quan – Cột mốc hữu nghị và hợp tác Việt – Trung

Tên gọi “Hữu Nghị” mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện tình bằng hữu truyền thống và bền vững giữa nhân dân Việt Nam và Trung Quốc, một mối quan hệ được miêu tả là “vừa là đồng chí, vừa là anh em”. Mối liên kết đặc biệt này không chỉ là lời nói mà còn được thể hiện qua lịch sử hợp tác và phát triển chung giữa hai nước láng giềng. Việt Nam luôn đặt ưu tiên hàng đầu trong việc vun đắp và phát triển quan hệ tốt đẹp với Đảng, Nhà nước và nhân dân Trung Quốc. Cửa khẩu Hữu Nghị Quan chính là minh chứng sống động cho tinh thần này, là nơi tình cảm hữu nghị được củng cố và phát triển từng ngày.

Mối quan hệ “bạn bè tốt, láng giềng tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt” mà hai bên thường nhắc đến được cụ thể hóa qua sự hợp tác tại điểm thông quan biên giới này. Việc Trung Quốc cũng thống nhất đặt tên là “Hữu Nghị Quan” càng khẳng định sự đồng điệu trong mong muốn duy trì hòa bình, ổn định và phát triển chung. Đây không chỉ là một cửa ngõ kinh tế mà còn là cầu nối văn hóa, nơi giao thoa những giá trị truyền thống, góp phần tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa hai dân tộc. Tình hữu nghị độc đáo này là tài sản quý giá mà cả hai nước cùng nhau xây dựng và bảo vệ.

Vai trò kinh tế chiến lược của cửa khẩu hữu nghị quan

Ngày nay, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị đã vươn mình trở thành một trong những cửa khẩu quốc tế đường bộ lớn nhất và sầm uất nhất trên toàn tuyến biên giới Việt Nam-Trung Quốc. Với tổng diện tích quy hoạch lên đến 124 hecta, trong đó khu trung tâm chiếm 26,5 hecta, cửa khẩu Hữu Nghị đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong hoạt động giao thương, xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai nước. Đây là một mắt xích không thể thiếu trong Hành lang kinh tế Nam Ninh-Lạng Sơn-Hà Nội-Hải Phòng, theo thỏa thuận chiến lược của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Trung Quốc về việc xây dựng “hai hành lang, một vành đai kinh tế”.

Vị thế đặc biệt này giúp cửa khẩu hữu nghị quan không chỉ là cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam và Trung Quốc, mà còn là cầu nối chiến lược giữa Trung Quốc với các nước ASEAN và ngược lại. Phía Trung Quốc cũng đặc biệt coi trọng cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị – Hữu Nghị Quan, xem đây là cửa khẩu số một, cổng vào chính để kết nối với Việt Nam và khu vực ASEAN. Điều này mở ra những cơ hội phát triển to lớn trong các lĩnh vực kết nối văn hóa, du lịch và thương mại, đặc biệt là giữa tỉnh Lạng Sơn của Việt Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây của Trung Quốc.

Trải qua hơn 30 năm nỗ lực xây dựng và phát triển kinh tế cửa khẩu, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị đã nhận được sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng. Hệ thống giao thông, trung tâm dịch vụ quốc tế, và tòa nhà cửa khẩu được xây dựng đồng bộ, hiện đại, nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu giao lưu, du lịch và thông thương hàng hóa của nhân dân hai nước. Sự phát triển này không chỉ thúc đẩy kinh tế-xã hội của Lạng Sơn nói riêng mà còn đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế chung của Việt Nam. Theo thống kê của Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Hồ Tiến Thiệu, năm 2023 là năm có lượng hàng hóa xuất nhập khẩu lớn nhất từ trước đến nay qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh, với tổng kim ngạch hơn 50 tỷ USD, trong đó cửa khẩu Hữu Nghị đảm nhiệm tới 80% số lượng hàng hóa này. Mỗi ngày có từ 1.100 đến 1.300 chuyến xe container nhộn nhịp qua lại, minh chứng cho sức sống mạnh mẽ của hoạt động giao thương tại đây.

Hiện đại hóa và tầm nhìn “Cửa khẩu kiểu mẫu” tại cửa khẩu hữu nghị quan

Để nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, tỉnh Lạng Sơn đang tích cực triển khai mô hình “Cửa khẩu kiểu mẫu” tại cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị – Hữu Nghị Quan. Mô hình này được thực hiện theo Biên bản Hội nghị lần thứ 6, 7 của Ủy ban hợp tác quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam-Trung Quốc (tháng 12/2018) và Biên bản ghi nhớ Hội nghị lần thứ 10 Ủy ban công tác liên hợp giữa các tỉnh biên giới Việt Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (tháng 3/2019). Đây là bước đi quan trọng nhằm xây dựng một cửa khẩu hiện đại, hoạt động trơn tru và hiệu quả.

Điểm sáng trong công cuộc hiện đại hóa là việc Lạng Sơn được Ủy ban chuyển đổi số quốc gia lựa chọn làm tỉnh tiên phong triển khai thí điểm Nền tảng cửa khẩu số tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị từ tháng 2 năm 2022. Nền tảng này đã mang lại nhiều lợi ích vượt trội, giúp công khai, minh bạch các thông tin về thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hơn 1.800 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu tiếp cận và xử lý thông tin trực tuyến. Nó còn là kênh kết nối đa chiều giữa cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ số vào quản lý và điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về xuất nhập cảnh và thông quan hàng hóa qua cửa khẩu.

Tầm nhìn tương lai của cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị là trở thành một cửa khẩu tiên tiến, hiện đại, phát triển dựa trên ứng dụng công nghệ cao. Điều này bao gồm việc hoàn thiện hệ thống giao thông đường bộ hiện đại kết nối với cảng biển, sân bay, biến điểm giao thương này thành trung tâm dịch vụ cửa khẩu công nghệ cao với năng lực thông quan thông minh, bãi đỗ xe điện tử, lưu kho tự phục vụ và các dịch vụ số hóa khác. Mục tiêu là tăng tính chủ động cho doanh nghiệp và giảm thiểu thời gian thông quan, tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Một bước tiến đột phá khác là “Thỏa thuận khung về cùng thúc đẩy xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh” được ký kết vào ngày 26 tháng 6 năm 2023 giữa Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn và Chủ tịch Khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây. Thỏa thuận này, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ hai nước, sẽ triển khai mô hình cửa khẩu thông minh tại đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1119-1120 và 1088/2-1089 thuộc cửa khẩu hữu nghị quan. Đây là một nỗ lực chung nhằm xây dựng biên giới hòa bình, ổn định và phát triển, làm tiền đề cho sự hợp tác kiểu mẫu giữa Lạng Sơn và Quảng Tây, góp phần củng cố quan hệ chung Việt Nam – Trung Quốc. Với tiềm năng và vị trí chiến lược, cửa khẩu hữu nghị quan trung bình mỗi năm đón tiếp khoảng 1,5 triệu lượt khách xuất nhập cảnh và trên 180 nghìn lượt phương tiện chở hàng hóa, duy trì ổn định an ninh biên giới và quan hệ hợp tác sâu rộng.

FAQs về Cửa khẩu Hữu Nghị Quan****

1. Cửa khẩu Hữu Nghị Quan nằm ở đâu?
Cửa khẩu Hữu Nghị Quan (hay Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị) nằm trên tuyến Quốc lộ 1A, thuộc địa phận tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam, cách trung tâm thành phố Lạng Sơn khoảng 17 km về phía Bắc và cách thủ đô Hà Nội 171 km về phía Đông Bắc. Đây là một trong những điểm biên giới Việt-Trung quan trọng.

2. Tại sao tên gọi “Hữu Nghị” lại đặc biệt?
Tên gọi “Hữu Nghị” mang ý nghĩa tình bằng hữu, hợp tác, được hai nước Việt Nam và Trung Quốc cùng thống nhất sử dụng cho cặp cửa khẩu của mình (Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị ở Việt Nam và Hữu Nghị Quan ở Trung Quốc). Điều này biểu thị mối quan hệ truyền thống “vừa là đồng chí, vừa là anh em” độc đáo, khẳng định mong muốn hòa bình và phát triển bền vững giữa hai dân tộc.

3. Vai trò chính của cửa khẩu Hữu Nghị Quan trong nền kinh tế là gì?
Cửa khẩu Hữu Nghị Quan đóng vai trò là một trong những cửa khẩu quốc tế đường bộ lớn nhất và sầm uất nhất trên tuyến biên giới Việt Nam-Trung Quốc. Đây là cửa ngõ giao thương quan trọng, điểm cuối của Hành lang kinh tế Nam Ninh-Lạng Sơn-Hà Nội-Hải Phòng, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, du lịch và kết nối văn hóa giữa Việt Nam, Trung Quốc và các nước ASEAN. Năm 2023, cửa khẩu này xử lý khoảng 80% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh Lạng Sơn, đạt hơn 50 tỷ USD.

4. “Cửa khẩu kiểu mẫu” và “Nền tảng cửa khẩu số” có ý nghĩa gì đối với cửa khẩu Hữu Nghị Quan?
“Cửa khẩu kiểu mẫu” và “Nền tảng cửa khẩu số” là các sáng kiến nhằm hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả hoạt động tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị. Mô hình “Cửa khẩu kiểu mẫu” hướng tới xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ và quy trình quản lý tiên tiến. “Nền tảng cửa khẩu số” là ứng dụng công nghệ số giúp công khai, minh bạch thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về xuất nhập cảnh và thông quan hàng hóa, hướng tới một cửa khẩu thông minh và năng động.

5. Tầm nhìn phát triển của cửa khẩu Hữu Nghị Quan trong tương lai là gì?
Trong tương lai, cửa khẩu Hữu Nghị Quan được định hướng trở thành một cửa khẩu tiên tiến, hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, với hệ thống giao thông kết nối cảng biển, sân bay. Nơi đây sẽ là trung tâm dịch vụ cửa khẩu công nghệ cao, có năng lực thông quan thông minh, bãi đỗ xe điện tử, lưu kho tự phục vụ, và các dịch vụ số hóa khác, nhằm tăng tính chủ động, giảm thời gian thông quan và củng cố vai trò là điểm sáng hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Nhìn lại hành trình lịch sử đầy biến động và những bước phát triển vượt bậc, cửa khẩu hữu nghị quan thực sự là một cột mốc không thể thiếu trong bức tranh toàn cảnh của Việt Nam. Từ những tên gọi cổ xưa mang ý nghĩa phòng thủ đến cái tên “Hữu Nghị” đầy ý nghĩa hòa bình và hợp tác, nơi đây đã và đang khẳng định vị thế đặc biệt của mình. Với những tiềm năng to lớn và định hướng phát triển hiện đại, tiên tiến dựa trên công nghệ cao, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị sẽ tiếp tục là biểu tượng vững chắc cho mối quan hệ láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt giữa Việt Nam và Trung Quốc. Chúng tôi tại Hoa Đào tin rằng, cửa khẩu Hữu Nghị Quan sẽ mãi là minh chứng sống động cho sự hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của hai dân tộc, góp phần quan trọng vào sự phát triển của khu vực và cả nước.